Skip to content

Nidāna Saṃyutta (SN 12)

SN 12.1 Paṭiccasamuppādasutta

SN 12.10 Gotamasutta

SN 12.12 Moḷiyaphaggunasutta

SN 12.15 Kaccānagottasutta

SN 12.20 Paccayasutta

SN 12.22 dutiyadasabalasutta

SN 12.41 Pañcaverabhayasutta

SN 12.51 Parivīmaṃsanasutta

SN 12.55 Mahārukkhasutta

SN 12.61 Assutavāsutta

SN 12.65 Nagarasutta

SN 12.66 Sammasasutta

Please make line by line translation. Breaking all sandhi and comp (naming type of comp). And fill the construction of verbs and participles in the last column

example:

ID Pāli POS Grammar English Construction
# abhinimmitaṃ pp masc.acc.sg created; produced abhi + nī + √mā + ta

SN 12.1 Paṭiccasamuppādasutta

“paṭiccasamuppādaṃ vo, bhikkhave, desessāmi; taṃ suṇātha, sādhukaṃ manasi karotha; bhāsissāmī”ti. “evaṃ, bhante”ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. bhagavā etadavoca —

“katamo ca, bhikkhave, paṭiccasamuppādo? avijjāpaccayā, bhikkhave, saṅkhārā; saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ; viññāṇapaccayā nāmarūpaṃ; nāmarūpapaccayā saḷāyatanaṃ; saḷāyatanapaccayā phasso; phassapaccayā vedanā; vedanāpaccayā taṇhā; taṇhāpaccayā upādānaṃ; upādānapaccayā bhavo; bhavapaccayā jāti; jātipaccayā jarāmaraṇaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā sambhavanti. evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti. ayaṃ vuccati, bhikkhave, paṭiccasamuppādo.

“avijjāya tveva asesavirāganirodhā saṅkhāranirodho; saṅkhāranirodhā viññāṇanirodho; viññāṇanirodhā nāmarūpanirodho; nāmarūpanirodhā saḷāyatananirodho; saḷāyatananirodhā phassanirodho; phassanirodhā vedanānirodho; vedanānirodhā taṇhānirodho; taṇhānirodhā upādānanirodho; upādānanirodhā bhavanirodho; bhavanirodhā jātinirodho; jātinirodhā jarāmaraṇaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā nirujjhanti. evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī”ti.

idamavoca bhagavā. attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṃ abhinandunti.

“paṭiccasamuppādaṃ vo, bhikkhave, desessāmi; taṃ suṇātha, sādhukaṃ manasi karotha; bhāsissāmī”ti. “evaṃ, bhante”ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. bhagavā etadavoca —

ID Pāli POS Grammar English Construction
40373 paṭiccasamuppādaṃ
70562 vo

“katamo ca, bhikkhave, paṭiccasamuppādo? avijjāpaccayā, bhikkhave, saṅkhārā; saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ; viññāṇapaccayā nāmarūpaṃ; nāmarūpapaccayā saḷāyatanaṃ; saḷāyatanapaccayā phasso; phassapaccayā vedanā; vedanāpaccayā taṇhā; taṇhāpaccayā upādānaṃ; upādānapaccayā bhavo; bhavapaccayā jāti; jātipaccayā jarāmaraṇaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā sambhavanti. evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti. ayaṃ vuccati, bhikkhave, paṭiccasamuppādo.

ID Pāli POS Grammar English Construction
10535 avijjāpaccayā
56791 saṅkhārapaccayā
67727 viññāṇapaccayā
36463 nāmarūpapaccayā
61512 saḷāyatanapaccayā
47661 phassapaccayā
70262 vedanāpaccayā
29378 taṇhāpaccayā
16328 upādānapaccayā
49561 bhavapaccayā
28248 jātipaccayā
28042 jarāmaraṇaṃ
65101 sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā
60641 sambhavanti
18101 evametassa
22905 kevalassa
40373 paṭiccasamuppādo

“avijjāya tveva asesavirāganirodhā saṅkhāranirodho; saṅkhāranirodhā viññāṇanirodho; viññāṇanirodhā nāmarūpanirodho; nāmarūpanirodhā saḷāyatananirodho; saḷāyatananirodhā phassanirodho; phassanirodhā vedanānirodho; vedanānirodhā taṇhānirodho; taṇhānirodhā upādānanirodho; upādānanirodhā bhavanirodho; bhavanirodhā jātinirodho; jātinirodhā jarāmaraṇaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā nirujjhanti. evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī”ti.

ID Pāli POS Grammar English Construction
56787 saṅkhāranirodho
67723 viññāṇanirodho
36460 nāmarūpanirodho
61510 saḷāyatananirodho
47658 phassanirodho
70257 vedanānirodho
29373 taṇhānirodho
16326 upādānanirodho
49545 bhavanirodho
28245 jātinirodho

idamavoca bhagavā. attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṃ abhinandunti.

ID Pāli POS Grammar English Construction
13619 idamavoca

SN 12.10 Gotamasutta

“pubbeva me, bhikkhave, sambodhā anabhisambuddhassa bodhisattasseva sato etadahosi — ‘kicchaṃ vatāyaṃ loko āpanno jāyati ca jīyati ca mīyati ca cavati ca upapajjati ca. atha ca panimassa dukkhassa nissaraṇaṃ nappajānāti jarāmaraṇassa. kudāssu nāma imassa dukkhassa nissaraṇaṃ paññāyissati jarāmaraṇassā”ti?

“tassa mayhaṃ, bhikkhave, etadahosi — ‘kimhi nu kho sati jarāmaraṇaṃ hoti, kiṃpaccayā jarāmaraṇanti? tassa mayhaṃ, bhikkhave, yoniso manasikārā ahu paññāya abhisamayo — ‘jātiyā kho sati jarāmaraṇaṃ hoti, jātipaccayā jarāmaraṇan”ti.

“tassa mayhaṃ, bhikkhave, etadahosi — ‘kimhi nu kho sati jāti hoti ... pe ... bhavo... upādānaṃ... taṇhā... vedanā... phasso... saḷāyatanaṃ... nāmarūpaṃ... viññāṇaṃ... saṅkhārā honti, kiṃpaccayā saṅkhārāti? tassa mayhaṃ, bhikkhave, yoniso manasikārā ahu paññāya abhisamayo — ‘avijjāya kho sati saṅkhārā honti, avijjāpaccayā saṅkhārā”ti.

“iti hidaṃ avijjāpaccayā saṅkhārā; saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ ... pe ... evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti. ‘samudayo, samudayoti kho me, bhikkhave, pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṃ udapādi, ñāṇaṃ udapādi, paññā udapādi, vijjā udapādi, āloko udapādi.

“tassa mayhaṃ, bhikkhave, etadahosi — ‘kimhi nu kho asati jarāmaraṇaṃ na hoti, kissa nirodhā jarāmaraṇanirodhoti? tassa mayhaṃ, bhikkhave, yoniso manasikārā ahu paññāya abhisamayo — ‘jātiyā kho asati jarāmaraṇaṃ na hoti, jātinirodhā jarāmaraṇanirodho”ti.

“tassa mayhaṃ, bhikkhave, etadahosi — ‘kimhi nu kho asati jāti na hoti ... pe ... bhavo... upādānaṃ... taṇhā... vedanā... phasso... saḷāyatanaṃ... nāmarūpaṃ... viññāṇaṃ... saṅkhārā na honti, kissa nirodhā saṅkhāranirodhoti? tassa mayhaṃ, bhikkhave, yoniso manasikārā ahu paññāya abhisamayo — ‘avijjāya kho asati saṅkhārā na honti, avijjānirodhā saṅkhāranirodho”ti.

“iti hidaṃ avijjānirodhā saṅkhāranirodho; saṅkhāranirodhā viññāṇanirodho ... pe ... evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hoti. ‘nirodho, nirodhoti kho me, bhikkhave, pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṃ udapādi, ñāṇaṃ udapādi, paññā udapādi, vijjā udapādi, āloko udapādī”ti.

“pubbeva me, bhikkhave, sambodhā anabhisambuddhassa bodhisattasseva sato etadahosi — ‘kicchaṃ vatāyaṃ loko āpanno jāyati ca jīyati ca mīyati ca cavati ca upapajjati ca. atha ca panimassa dukkhassa nissaraṇaṃ nappajānāti jarāmaraṇassa. kudāssu nāma imassa dukkhassa nissaraṇaṃ paññāyissati jarāmaraṇassā”ti?

ID Pāli POS Grammar English Construction
57673 sato
21632 kicchaṃ
65983 vatāyaṃ
28352 jāyati
28547 jīyati
52747 mīyati
26350 cavati
15855 upapajjati
42314 panimassa
22324 kudāssu
22318 kudā

“tassa mayhaṃ, bhikkhave, etadahosi — ‘kimhi nu kho sati jarāmaraṇaṃ hoti, kiṃpaccayā jarāmaraṇanti? tassa mayhaṃ, bhikkhave, yoniso manasikārā ahu paññāya abhisamayo — ‘jātiyā kho sati jarāmaraṇaṃ hoti, jātipaccayā jarāmaraṇan”ti.

ID Pāli POS Grammar English Construction
21804 kimhi
21991 kiṃpaccayā
51128 manasikārā
10921 ahu

“tassa mayhaṃ, bhikkhave, etadahosi — ‘kimhi nu kho sati jāti hoti ... pe ... bhavo... upādānaṃ... taṇhā... vedanā... phasso... saḷāyatanaṃ... nāmarūpaṃ... viññāṇaṃ... saṅkhārā honti, kiṃpaccayā saṅkhārāti? tassa mayhaṃ, bhikkhave, yoniso manasikārā ahu paññāya abhisamayo — ‘avijjāya kho sati saṅkhārā honti, avijjāpaccayā saṅkhārā”ti.

“iti hidaṃ avijjāpaccayā saṅkhārā; saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ ... pe ... evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti. ‘samudayo, samudayoti kho me, bhikkhave, pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṃ udapādi, ñāṇaṃ udapādi, paññā udapādi, vijjā udapādi, āloko udapādi.

ID Pāli POS Grammar English Construction
3657 ananussutesu

“tassa mayhaṃ, bhikkhave, etadahosi — ‘kimhi nu kho asati jarāmaraṇaṃ na hoti, kissa nirodhā jarāmaraṇanirodhoti? tassa mayhaṃ, bhikkhave, yoniso manasikārā ahu paññāya abhisamayo — ‘jātiyā kho asati jarāmaraṇaṃ na hoti, jātinirodhā jarāmaraṇanirodho”ti.

ID Pāli POS Grammar English Construction
28043 jarāmaraṇanirodho

“tassa mayhaṃ, bhikkhave, etadahosi — ‘kimhi nu kho asati jāti na hoti ... pe ... bhavo... upādānaṃ... taṇhā... vedanā... phasso... saḷāyatanaṃ... nāmarūpaṃ... viññāṇaṃ... saṅkhārā na honti, kissa nirodhā saṅkhāranirodhoti? tassa mayhaṃ, bhikkhave, yoniso manasikārā ahu paññāya abhisamayo — ‘avijjāya kho asati saṅkhārā na honti, avijjānirodhā saṅkhāranirodho”ti.

“iti hidaṃ avijjānirodhā saṅkhāranirodho; saṅkhāranirodhā viññāṇanirodho ... pe ... evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hoti. ‘nirodho, nirodhoti kho me, bhikkhave, pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṃ udapādi, ñāṇaṃ udapādi, paññā udapādi, vijjā udapādi, āloko udapādī”ti.

SN 12.12 Moḷiyaphaggunasutta

“cattārome, bhikkhave, āhārā bhūtānaṃ vā sattānaṃ ṭhitiyā sambhavesīnaṃ vā anuggahāya. katame cattāro? kabaḷīkāro āhāro — oḷāriko vā sukhumo vā, phasso dutiyo, manosañcetanā tatiyā, viññāṇaṃ catutthaṃ. ime kho, bhikkhave, cattāro āhārā bhūtānaṃ vā sattānaṃ ṭhitiyā sambhavesīnaṃ vā anuggahāyā”ti.

evaṃ vutte, āyasmā moḷiyaphagguno bhagavantaṃ etadavoca — “ko nu kho, bhante, viññāṇāhāraṃ āhāretī”ti?

“no kallo pañho”ti bhagavā avoca — “‘āhāretīti ahaṃ na vadāmi. ‘āhāretīti cāhaṃ vadeyyaṃ, tatrassa kallo pañho — ‘ko nu kho, bhante, āhāretīti? evaṃ cāhaṃ na vadāmi. evaṃ maṃ avadantaṃ yo evaṃ puccheyya — ‘kissa nu kho, bhante, viññāṇāhāroti, esa kallo pañho. tatra kallaṃ veyyākaraṇaṃ — ‘viññāṇāhāro āyatiṃ punabbhavābhinibbattiyā paccayo, tasmiṃ bhūte sati saḷāyatanaṃ, saḷāyatanapaccayā phasso”ti.

“ko nu kho, bhante, phusatī”ti? “no kallo pañho”ti bhagavā avoca — “‘phusatīti ahaṃ na vadāmi. ‘phusatīti cāhaṃ vadeyyaṃ, tatrassa kallo pañho — ‘ko nu kho, bhante, phusatīti? evaṃ cāhaṃ na vadāmi. evaṃ maṃ avadantaṃ yo evaṃ puccheyya — ‘kiṃpaccayā nu kho, bhante, phassoti, esa kallo pañho. tatra kallaṃ veyyākaraṇaṃ — ‘saḷāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā”ti.

“ko nu kho, bhante, vedayatī”ti? “no kallo pañho”ti bhagavā avoca — “‘vedayatīti ahaṃ na vadāmi. ‘vedayatīti cāhaṃ vadeyyaṃ, tatrassa kallo pañho — ‘ko nu kho, bhante, vedayatīti? evaṃ cāhaṃ na vadāmi. evaṃ maṃ avadantaṃ yo evaṃ puccheyya — ‘kiṃpaccayā nu kho, bhante, vedanāti, esa kallo pañho. tatra kallaṃ veyyākaraṇaṃ — ‘phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā taṇhā”ti.

“ko nu kho, bhante, tasatī”ti ? “no kallo pañho”ti bhagavā avoca — “‘tasatīti ahaṃ na vadāmi. ‘tasatīti cāhaṃ vadeyyaṃ, tatrassa kallo pañho — ‘ko nu kho, bhante, tasatīti? evaṃ cāhaṃ na vadāmi. evaṃ maṃ avadantaṃ yo evaṃ puccheyya — ‘kiṃpaccayā nu kho, bhante, taṇhāti, esa kallo pañho. tatra kallaṃ veyyākaraṇaṃ — ‘vedanāpaccayā taṇhā, taṇhāpaccayā upādānan”ti.

“ko nu kho, bhante, upādiyatī”ti? “no kallo pañho”ti bhagavā avoca — “‘upādiyatīti ahaṃ na vadāmi. ‘upādiyatīti cāhaṃ vadeyyaṃ, tatrassa kallo pañho — ‘ko nu kho, bhante, upādiyatīti? evaṃ cāhaṃ na vadāmi. evaṃ maṃ avadantaṃ yo evaṃ puccheyya — ‘kiṃpaccayā nu kho, bhante, upādānanti, esa kallo pañho. tatra kallaṃ veyyākaraṇaṃ — ‘taṇhāpaccayā upādānaṃ; upādānapaccayā bhavoti ... pe ... evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.

“channaṃ tveva, phagguna, phassāyatanānaṃ asesavirāganirodhā phassanirodho; phassanirodhā vedanānirodho; vedanānirodhā taṇhānirodho; taṇhānirodhā upādānanirodho; upādānanirodhā bhavanirodho; bhavanirodhā jātinirodho; jātinirodhā jarāmaraṇaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā nirujjhanti. evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī”ti.

“cattārome, bhikkhave, āhārā bhūtānaṃ vā sattānaṃ ṭhitiyā sambhavesīnaṃ vā anuggahāya. katame cattāro? kabaḷīkāro āhāro — oḷāriko vā sukhumo vā, phasso dutiyo, manosañcetanā tatiyā, viññāṇaṃ catutthaṃ. ime kho, bhikkhave, cattāro āhārā bhūtānaṃ vā sattānaṃ ṭhitiyā sambhavesīnaṃ vā anuggahāyā”ti.

ID Pāli POS Grammar English Construction
26130 cattārome
60646 sambhavesīnaṃ
20173 kabaḷīkāro
51280 manosañcetanā
51239 #mano
57297 #sañcetanā

evaṃ vutte, āyasmā moḷiyaphagguno bhagavantaṃ etadavoca — “ko nu kho, bhante, viññāṇāhāraṃ āhāretī”ti?

ID Pāli POS Grammar English Construction
53436 moḷiyaphagguno
67757 viññāṇāhāraṃ

“no kallo pañho”ti bhagavā avoca — “‘āhāretīti ahaṃ na vadāmi. ‘āhāretīti cāhaṃ vadeyyaṃ, tatrassa kallo pañho — ‘ko nu kho, bhante, āhāretīti? evaṃ cāhaṃ na vadāmi. evaṃ maṃ avadantaṃ yo evaṃ puccheyya — ‘kissa nu kho, bhante, viññāṇāhāroti, esa kallo pañho. tatra kallaṃ veyyākaraṇaṃ — ‘viññāṇāhāro āyatiṃ punabbhavābhinibbattiyā paccayo, tasmiṃ bhūte sati saḷāyatanaṃ, saḷāyatanapaccayā phasso”ti.

ID Pāli POS Grammar English Construction
20700 kallo
10276 avadantaṃ
12225 āyatiṃ
46753 punabbhavābhinibbattiyā
61506 saḷāyatanaṃ
61512 saḷāyatanapaccayā

“ko nu kho, bhante, phusatī”ti? “no kallo pañho”ti bhagavā avoca — “‘phusatīti ahaṃ na vadāmi. ‘phusatīti cāhaṃ vadeyyaṃ, tatrassa kallo pañho — ‘ko nu kho, bhante, phusatīti? evaṃ cāhaṃ na vadāmi. evaṃ maṃ avadantaṃ yo evaṃ puccheyya — ‘kiṃpaccayā nu kho, bhante, phassoti, esa kallo pañho. tatra kallaṃ veyyākaraṇaṃ — ‘saḷāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā”ti.

ID Pāli POS Grammar English Construction
21991 kiṃpaccayā
26516 cāhaṃ 1
26517 c'āhaṃ 2

“ko nu kho, bhante, vedayatī”ti? “no kallo pañho”ti bhagavā avoca — “‘vedayatīti ahaṃ na vadāmi. ‘vedayatīti cāhaṃ vadeyyaṃ, tatrassa kallo pañho — ‘ko nu kho, bhante, vedayatīti? evaṃ cāhaṃ na vadāmi. evaṃ maṃ avadantaṃ yo evaṃ puccheyya — ‘kiṃpaccayā nu kho, bhante, vedanāti, esa kallo pañho. tatra kallaṃ veyyākaraṇaṃ — ‘phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā taṇhā”ti.

ID Pāli POS Grammar English Construction
70302 vedayati

“ko nu kho, bhante, tasatī”ti ? “no kallo pañho”ti bhagavā avoca — “‘tasatīti ahaṃ na vadāmi. ‘tasatīti cāhaṃ vadeyyaṃ, tatrassa kallo pañho — ‘ko nu kho, bhante, tasatīti? evaṃ cāhaṃ na vadāmi. evaṃ maṃ avadantaṃ yo evaṃ puccheyya — ‘kiṃpaccayā nu kho, bhante, taṇhāti, esa kallo pañho. tatra kallaṃ veyyākaraṇaṃ — ‘vedanāpaccayā taṇhā, taṇhāpaccayā upādānan”ti.

ID Pāli POS Grammar English Construction
30136 tasati
70262 vedanāpaccayā
29378 taṇhāpaccayā

“ko nu kho, bhante, upādiyatī”ti? “no kallo pañho”ti bhagavā avoca — “‘upādiyatīti ahaṃ na vadāmi. ‘upādiyatīti cāhaṃ vadeyyaṃ, tatrassa kallo pañho — ‘ko nu kho, bhante, upādiyatīti? evaṃ cāhaṃ na vadāmi. evaṃ maṃ avadantaṃ yo evaṃ puccheyya — ‘kiṃpaccayā nu kho, bhante, upādānanti, esa kallo pañho. tatra kallaṃ veyyākaraṇaṃ — ‘taṇhāpaccayā upādānaṃ; upādānapaccayā bhavoti ... pe ... evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.

ID Pāli POS Grammar English Construction
16328 upādānapaccayā

“channaṃ tveva, phagguna, phassāyatanānaṃ asesavirāganirodhā phassanirodho; phassanirodhā vedanānirodho; vedanānirodhā taṇhānirodho; taṇhānirodhā upādānanirodho; upādānanirodhā bhavanirodho; bhavanirodhā jātinirodho; jātinirodhā jarāmaraṇaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā nirujjhanti. evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī”ti.

ID Pāli POS Grammar English Construction
31388 tveva
47525 phagguna
47658 phassanirodho
70257 vedanānirodho
29373 taṇhānirodho
16326 upādānanirodho
49545 bhavanirodho
28245 jātinirodho

SN 12.15 Kaccānagottasutta

atha kho āyasmā kaccānagotto yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. ekamantaṃ nisinno kho āyasmā kaccānagotto bhagavantaṃ etadavoca — “‘sammādiṭṭhi sammādiṭṭhīti, bhante, vuccati. kittāvatā nu kho, bhante, sammādiṭṭhi hotī”ti?

“dvayanissito khvāyaṃ, kaccāna, loko yebhuyyena — atthitañceva natthitañca. lokasamudayaṃ kho, kaccāna, yathābhūtaṃ sammappaññāya passato yā loke natthitā sā na hoti. lokanirodhaṃ kho, kaccāna, yathābhūtaṃ sammappaññāya passato yā loke atthitā sā na hoti.

upayupādānābhinivesavinibandho khvāyaṃ, kaccāna, loko yebhuyyena. tañcāyaṃ upayupādānaṃ cetaso adhiṭṭhānaṃ abhinivesānusayaṃ na upeti na upādiyati nādhiṭṭhāti — ‘attā meti. ‘dukkhameva uppajjamānaṃ uppajjati, dukkhaṃ nirujjhamānaṃ nirujjhatīti na kaṅkhati na vicikicchati aparapaccayā ñāṇamevassa ettha hoti. ettāvatā kho, kaccāna, sammādiṭṭhi hoti.

‘sabbaṃ atthīti kho, kaccāna, ayameko anto. ‘sabbaṃ natthīti ayaṃ dutiyo anto. ete te, kaccāna, ubho ante anupagamma majjhena tathāgato dhammaṃ deseti — ‘avijjāpaccayā saṅkhārā; saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ ... pe ... evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti. avijjāya tveva asesavirāganirodhā saṅkhāranirodho; saṅkhāranirodhā viññāṇanirodho ... pe ... evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī”ti.

atha kho āyasmā kaccānagotto yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. ekamantaṃ nisinno kho āyasmā kaccānagotto bhagavantaṃ etadavoca — “‘sammādiṭṭhi sammādiṭṭhīti, bhante, vuccati. kittāvatā nu kho, bhante, sammādiṭṭhi hotī”ti?

ID Pāli POS Grammar English Construction
19257 kaccānagotto

“dvayanissito khvāyaṃ, kaccāna, loko yebhuyyena — atthitañceva natthitañca. lokasamudayaṃ kho, kaccāna, yathābhūtaṃ sammappaññāya passato yā loke natthitā sā na hoti. lokanirodhaṃ kho, kaccāna, yathābhūtaṃ sammappaññāya passato yā loke atthitā sā na hoti.

ID Pāli POS Grammar English Construction
34309 dvayanissito
23990 khvāyaṃ
19255 kaccāna
2748 atthitaṃ
35546 natthitaṃ
56012 lokasamudayaṃ
35546 natthitā
55990 lokanirodhaṃ

upayupādānābhinivesavinibandho khvāyaṃ, kaccāna, loko yebhuyyena. tañcāyaṃ upayupādānaṃ cetaso adhiṭṭhānaṃ abhinivesānusayaṃ na upeti na upādiyati nādhiṭṭhāti — ‘attā meti. ‘dukkhameva uppajjamānaṃ uppajjati, dukkhaṃ nirujjhamānaṃ nirujjhatīti na kaṅkhati na vicikicchati aparapaccayā ñāṇamevassa ettha hoti. ettāvatā kho, kaccāna, sammādiṭṭhi hoti.

ID Pāli POS Grammar English Construction
15956 upayupādānābhinivesavinibandho
15938 #upaya
16316 #upādāna
7924 #abhinivesa
68190 #vinibandha
3207 adhiṭṭhānaṃ
7928 abhinivesānusayaṃ
16365 upādiyati
16549 uppajjamānaṃ
38065 nirujjhamānaṃ
19217 kaṅkhati
67452 vicikicchati
6292 aparapaccayā

‘sabbaṃ atthīti kho, kaccāna, ayameko anto. ‘sabbaṃ natthīti ayaṃ dutiyo anto. ete te, kaccāna, ubho ante anupagamma majjhena tathāgato dhammaṃ deseti — ‘avijjāpaccayā saṅkhārā; saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ ... pe ... evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti. avijjāya tveva asesavirāganirodhā saṅkhāranirodho; saṅkhāranirodhā viññāṇanirodho ... pe ... evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī”ti.

ID Pāli POS Grammar English Construction
4635 anupagamma
10535 avijjāpaccayā
56791 saṅkhārapaccayā
56787 saṅkhāranirodho
67723 viññāṇanirodho

SN 12.20 Paccayasutta

“paṭiccasamuppādañca vo, bhikkhave, desessāmi paṭiccasamuppanne ca dhamme. taṃ suṇātha, sādhukaṃ manasi karotha, bhāsissāmī”ti. “evaṃ, bhante”ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. bhagavā etadavoca —

“katamo ca, bhikkhave, paṭiccasamuppādo? jātipaccayā, bhikkhave, jarāmaraṇaṃ. uppādā vā tathāgatānaṃ anuppādā vā tathāgatānaṃ, ṭhitāva sā dhātu dhammaṭṭhitatā dhammaniyāmatā idappaccayatā. taṃ tathāgato abhisambujjhati abhisameti. abhisambujjhitvā abhisametvā ācikkhati deseti paññāpeti paṭṭhapeti vivarati vibhajati uttānīkaroti. ‘passathāti cāha — ‘jātipaccayā, bhikkhave, jarāmaraṇaṃ”.

“bhavapaccayā, bhikkhave, jāti ... pe ... upādānapaccayā, bhikkhave, bhavo... taṇhāpaccayā, bhikkhave, upādānaṃ... vedanāpaccayā, bhikkhave, taṇhā... phassapaccayā, bhikkhave, vedanā... saḷāyatanapaccayā, bhikkhave, phasso... nāmarūpapaccayā, bhikkhave, saḷāyatanaṃ... viññāṇapaccayā, bhikkhave, nāmarūpaṃ... saṅkhārapaccayā, bhikkhave, viññāṇaṃ... avijjāpaccayā, bhikkhave, saṅkhārā uppādā vā tathāgatānaṃ anuppādā vā tathāgatānaṃ, ṭhitāva sā dhātu dhammaṭṭhitatā dhammaniyāmatā idappaccayatā. taṃ tathāgato abhisambujjhati abhisameti. abhisambujjhitvā abhisametvā ācikkhati deseti paññāpeti paṭṭhapeti vivarati vibhajati uttānīkaroti. ‘passathāti cāha ‘avijjāpaccayā, bhikkhave, saṅkhārā

iti kho, bhikkhave, yā tatra tathatā avitathatā anaññathatā idappaccayatā — ayaṃ vuccati, bhikkhave, paṭiccasamuppādo.

“katame ca, bhikkhave, paṭiccasamuppannā dhammā? jarāmaraṇaṃ, bhikkhave, aniccaṃ saṅkhataṃ paṭiccasamuppannaṃ khayadhammaṃ vayadhammaṃ virāgadhammaṃ nirodhadhammaṃ. jāti, bhikkhave, aniccā saṅkhatā paṭiccasamuppannā khayadhammā vayadhammā virāgadhammā nirodhadhammā. bhavo, bhikkhave, anicco saṅkhato paṭiccasamuppanno khayadhammo vayadhammo virāgadhammo nirodhadhammo. upādānaṃ bhikkhave ... pe ... taṇhā, bhikkhave... vedanā, bhikkhave... phasso, bhikkhave... saḷāyatanaṃ, bhikkhave... nāmarūpaṃ, bhikkhave... viññāṇaṃ, bhikkhave... saṅkhārā, bhikkhave... avijjā, bhikkhave, aniccā saṅkhatā paṭiccasamuppannā khayadhammā vayadhammā virāgadhammā nirodhadhammā. ime vuccanti, bhikkhave, paṭiccasamuppannā dhammā.

“paṭiccasamuppādañca vo, bhikkhave, desessāmi paṭiccasamuppanne ca dhamme. taṃ suṇātha, sādhukaṃ manasi karotha, bhāsissāmī”ti. “evaṃ, bhante”ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. bhagavā etadavoca —

ID Pāli POS Grammar English Construction
40373 paṭiccasamuppādaṃ
40372 paṭiccasamuppanne

“katamo ca, bhikkhave, paṭiccasamuppādo? jātipaccayā, bhikkhave, jarāmaraṇaṃ. uppādā vā tathāgatānaṃ anuppādā vā tathāgatānaṃ, ṭhitāva sā dhātu dhammaṭṭhitatā dhammaniyāmatā idappaccayatā. taṃ tathāgato abhisambujjhati abhisameti. abhisambujjhitvā abhisametvā ācikkhati deseti paññāpeti paṭṭhapeti vivarati vibhajati uttānīkaroti. ‘passathāti cāha — ‘jātipaccayā, bhikkhave, jarāmaraṇaṃ”.

ID Pāli POS Grammar English Construction
4936 anuppādā
35037 dhātu
34707 dhammaṭṭhitatā
34768 dhammaniyāmatā
13611 idappaccayatā
40048 paññāpeti
28248 jātipaccayā

“bhavapaccayā, bhikkhave, jāti ... pe ... upādānapaccayā, bhikkhave, bhavo... taṇhāpaccayā, bhikkhave, upādānaṃ... vedanāpaccayā, bhikkhave, taṇhā... phassapaccayā, bhikkhave, vedanā... saḷāyatanapaccayā, bhikkhave, phasso... nāmarūpapaccayā, bhikkhave, saḷāyatanaṃ... viññāṇapaccayā, bhikkhave, nāmarūpaṃ... saṅkhārapaccayā, bhikkhave, viññāṇaṃ... avijjāpaccayā, bhikkhave, saṅkhārā uppādā vā tathāgatānaṃ anuppādā vā tathāgatānaṃ, ṭhitāva sā dhātu dhammaṭṭhitatā dhammaniyāmatā idappaccayatā. taṃ tathāgato abhisambujjhati abhisameti. abhisambujjhitvā abhisametvā ācikkhati deseti paññāpeti paṭṭhapeti vivarati vibhajati uttānīkaroti. ‘passathāti cāha ‘avijjāpaccayā, bhikkhave, saṅkhārā

ID Pāli POS Grammar English Construction
49561 bhavapaccayā
16328 upādānapaccayā
29378 taṇhāpaccayā
70262 vedanāpaccayā
61512 saḷāyatanapaccayā
36463 nāmarūpapaccayā
67727 viññāṇapaccayā
56791 saṅkhārapaccayā
10535 avijjāpaccayā
34707 dhammaṭṭhitatā
34768 dhammaniyāmatā
13611 idappaccayatā

iti kho, bhikkhave, yā tatra tathatā avitathatā anaññathatā idappaccayatā — ayaṃ vuccati, bhikkhave, paṭiccasamuppādo.

ID Pāli POS Grammar English Construction
10586 avitathatā
3502 anaññathatā

“katame ca, bhikkhave, paṭiccasamuppannā dhammā? jarāmaraṇaṃ, bhikkhave, aniccaṃ saṅkhataṃ paṭiccasamuppannaṃ khayadhammaṃ vayadhammaṃ virāgadhammaṃ nirodhadhammaṃ. jāti, bhikkhave, aniccā saṅkhatā paṭiccasamuppannā khayadhammā vayadhammā virāgadhammā nirodhadhammā. bhavo, bhikkhave, anicco saṅkhato paṭiccasamuppanno khayadhammo vayadhammo virāgadhammo nirodhadhammo. upādānaṃ bhikkhave ... pe ... taṇhā, bhikkhave... vedanā, bhikkhave... phasso, bhikkhave... saḷāyatanaṃ, bhikkhave... nāmarūpaṃ, bhikkhave... viññāṇaṃ, bhikkhave... saṅkhārā, bhikkhave... avijjā, bhikkhave, aniccā saṅkhatā paṭiccasamuppannā khayadhammā vayadhammā virāgadhammā nirodhadhammā. ime vuccanti, bhikkhave, paṭiccasamuppannā dhammā.

ID Pāli POS Grammar English Construction
56712 saṅkhatā
23524 khayadhammaṃ
66325 vayadhammaṃ
68877 virāgadhammaṃ
38101 nirodhadhammaṃ
ID abhinimmitaṃ pp masc.acc.sg created; produced abhi + nī + √mā + ta

SN 12.22 dutiyadasabalasutta

dasabalasamannāgato, bhikkhave, tathāgato catūhi ca vesārajjehi samannāgato āsabhaṃ ṭhānaṃ paṭijānāti, parisāsu sīhanādaṃ nadati, brahmacakkaṃ pavatteti — iti rūpaṃ iti rūpassa samudayo iti rūpassa atthaṅgamo, iti vedanā iti vedanāya samudayo iti vedanāya atthaṅgamo, iti saññā iti saññāya samudayo iti saññāya atthaṅgamo, iti saṅkhārā iti saṅkhārānaṃ samudayo iti saṅkhārānaṃ atthaṅgamo, iti viññāṇaṃ iti viññāṇassa samudayo iti viññāṇassa atthaṅgamo.

iti viññāṇassa samudayo iti viññāṇassa atthaṅgamo. iti imasmiṃ sati idaṃ hoti, imassuppādā idaṃ uppajjati; imasmiṃ asati idaṃ na hoti imassa nirodhā idaṃ nirujjhati. yadidaṃ avijjāpaccayā saṅkhārā; saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ ... pe ... evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti. avijjāya tveva asesavirāganirodhā saṅkhāranirodho; saṅkhāranirodhā viññāṇanirodho ... pe ... evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hoti.

evaṃ svākkhāto, bhikkhave, mayā dhammo uttāno vivaṭo pakāsito chinnapilotiko. evaṃ svākkhāte kho, bhikkhave, mayā dhamme uttāne vivaṭe pakāsite chinnapilotike alameva saddhāpabbajitena kulaputtena vīriyaṃ ārabhituṃ — kāmaṃ taco ca nahāru ca aṭṭhi ca avasissatu, sarīre upasussatu maṃsalohitaṃ. yaṃ taṃ purisathāmena purisavīriyena purisaparakkamena pattabbaṃ, na taṃ apāpuṇitvā vīriyassa saṇṭhānaṃ bhavissatīti.

dukkhaṃ, bhikkhave, kusīto viharati vokiṇṇo pāpakehi akusalehi dhammehi, mahantañca sadatthaṃ parihāpeti. āraddhavīriyo ca kho, bhikkhave, sukhaṃ viharati pavivitto pāpakehi akusalehi dhammehi, mahantañca sadatthaṃ paripūreti. na, bhikkhave, hīnena aggassa patti hoti. aggena ca kho, bhikkhave, aggassa patti hoti. maṇḍapeyyamidaṃ, bhikkhave, brahmacariyaṃ, satthā sammukhībhūto.

tasmātiha, bhikkhave, vīriyaṃ ārabhatha appattassa pattiyā, anadhigatassa adhigamāya, asacchikatassa sacchikiriyāya. evaṃ no ayaṃ amhākaṃ pabbajjā avañjhā bhavissati saphalā saudrayā. yesañca mayaṃ paribhuñjāma cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhāraṃ tesaṃ te kārā amhesu mahapphalā bhavissanti mahānisaṃsāti — evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabbaṃ.

attatthaṃ vā hi, bhikkhave, sampassamānena alameva appamādena sampādetuṃ; paratthaṃ vā hi, bhikkhave, sampassamānena alameva appamādena sampādetuṃ; ubhayatthaṃ vā hi, bhikkhave, sampassamānena alameva appamādena sampādetunti.

32031 dasabalasamannāgato
32027 #dasabalaṃ
##dasa
47974 ##balaṃ
#samannāgato
70480 vesārajjehi
12796 āsabhaṃ
29032 ṭhānaṃ
40441 paṭijānāti
44108 parisāsu
35557 nadati
48912 brahmacakkaṃ
#brahma
25671 #cakkaṃ
44867 pavatteti
13796 imassuppādā
65474 svākkhāto
69492 vivaṭo
27687 chinnapilotiko
27668 #chinna
46265 #pilotiko
58082 saddhāpabbajitena
12401 ārabhituṃ
21083 kāmaṃ
29236 taco
35994 nahāru
1853 aṭṭhi
10394 avasissatu
61086 sarīre
16176 upasussatu
52116 maṃsalohitaṃ
52105 #maṃsa
56186 #lohitaṃ
47054 purisathāmena
#purisa
31471 #thāmena
47097 purisavīriyena
47065 purisaparakkamena
#purisa
42873 #parakkamena
41898 pattabbaṃ
6607 apāpuṇitvā
57536 saṇṭhānaṃ
70571 vokiṇṇo
57939 sadatthaṃ
43713 paripūreti
41920 patti
50886 maṇḍapeyya
60892 sammukhībhūto
60885 #sammukhā
#bhūta
6911 appattassa
3608 anadhigatassa
74544 adhigamāya
9352 asacchikatassa
57194 sacchikiriyāya
10228 avañjhā
58766 saphalā
56247 saudrayā
26856 cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhāraṃ
#cīvara
#piṇḍapāta
#senāsana
24964 #gilānappaccayo
24952 ##gilāna
##paccayo
50322 #bhesajja
43235 #parikkhāra
21288 kārā
51609 mahapphalā
51768 mahānisaṃsa
#maha
11774 #ānisaṃsa
2468 attatthaṃ
60386 sampassamānena
9183 alameva
6981 appamādena
60445 sampādetuṃ
16852 ubhayatthaṃ

SN 12.41 Pañcaverabhayasutta

atha kho anāthapiṇḍiko gahapati yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. ekamantaṃ nisinnaṃ kho anāthapiṇḍikaṃ gahapatiṃ bhagavā etadavoca

yato kho, gahapati, ariyasāvakassa pañca bhayāni verāni vūpasantāni honti, catūhi ca sotāpattiyaṅgehi samannāgato hoti, ariyo cassa ñāyo paññāya sudiṭṭho hoti suppaṭividdho, so ākaṅkhamāno attanāva attānaṃ byākareyya — khīṇanirayomhi khīṇatiracchānayoni khīṇapettivisayo khīṇāpāyaduggativinipāto, sotāpannohamasmi avinipātadhammo niyato sambodhiparāyanoti.

katamāni pañca bhayāni verāni vūpasantāni honti? yaṃ, gahapati, pāṇātipātī pāṇātipātapaccayā diṭṭhadhammikampi bhayaṃ veraṃ pasavati, samparāyikampi bhayaṃ veraṃ pasavati, cetasikampi dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedayati, pāṇātipātā paṭiviratassa evaṃ taṃ bhayaṃ veraṃ vūpasantaṃ hoti.

yaṃ, gahapati, adinnādāyī … kāmesumicchācārī … musāvādī … surāmerayamajjapamādaṭṭhāyī surāmerayamajjapamādaṭṭhānapaccayā diṭṭhadhammikampi bhayaṃ veraṃ pasavati, samparāyikampi bhayaṃ veraṃ pasavati, cetasikampi dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedayati, surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭiviratassa evaṃ taṃ bhayaṃ veraṃ vūpasantaṃ hoti. imāni pañca bhayāni verāni vūpasantāni honti.

katamehi catūhi sotāpattiyaṅgehi samannāgato hoti? idha, gahapati, ariyasāvako buddhe aveccappasādena samannāgato hoti — itipi so bhagavā arahaṃ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṃ buddho bhagavāti.

dhamme aveccappasādena samannāgato hoti — svākkhāto bhagavatā dhammo sandiṭṭhiko akāliko ehipassiko opaneyyiko paccattaṃ veditabbo viññūhīti.

saṅghe aveccappasādena samannāgato hoti — suppaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho, ujuppaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho, ñāyappaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho, sāmīcippaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho, yadidaṃ cattāri purisayugāni aṭṭha purisapuggalā, esa bhagavato sāvakasaṅgho āhuneyyo pāhuneyyo dakkhiṇeyyo añjalikaraṇīyo anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassāti.

ariyakantehi sīlehi samannāgato hoti akhaṇḍehi acchiddehi asabalehi akammāsehi bhujissehi viññuppasatthehi aparāmaṭṭhehi samādhisaṃvattanikehi. imehi catūhi sotāpattiyaṅgehi samannāgato hoti.

katamo cassa ariyo ñāyo paññāya sudiṭṭho hoti suppaṭividdho? idha, gahapati, ariyasāvako paṭiccasamuppādaññeva sādhukaṃ yoniso manasi karoti — iti imasmiṃ sati idaṃ hoti, imasmiṃ asati idaṃ na hoti; imassuppādā idaṃ uppajjati, imassa nirodhā idaṃ nirujjhati.

yadidaṃ avijjāpaccayā saṅkhārā; saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ ... pe ... evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti. avijjāya tveva asesavirāganirodhā saṅkhāranirodho; saṅkhāranirodhā viññāṇanirodho ... pe ... evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotīti. ayamassa ariyo ñāyo paññāya sudiṭṭho hoti suppaṭividdho.

yato kho, gahapati, ariyasāvakassa imāni pañca bhayāni verāni vūpasantāni honti, imehi catūhi sotāpattiyaṅgehi samannāgato hoti, ayañcassa ariyo ñāyo paññāya sudiṭṭho hoti suppaṭividdho, so ākaṅkhamāno attanāva attānaṃ byākareyya — khīṇanirayomhi khīṇatiracchānayoni khīṇapettivisayo khīṇāpāyaduggativinipāto, sotāpannohamasmi avinipātadhammo niyato sambodhiparāyanoti.

3946 anāthapiṇḍiko
24654 gahapati
70422 verāni
65242 sotāpattiyaṅgehi
65235 #sotāpatti
##sotā
11873 ##āpatti
761 #aṅgehi
28957 ñāyo
63882 sudiṭṭho
64145 suppaṭividdho
10991 ākaṅkhamāno
48791 byākareyya
23751 khīṇanirayo
#khīṇa
37999 #nirayo
23748 khīṇatiracchānayoni
#khīṇa
30755 #tiracchānayoni
##tiracchāna
54308 ##yoni
23753 khīṇapettivisayo
#khīṇa
47295 #pettivisayo
47288 ##petti
##visayo
23762 khīṇāpāyaduggativinipāto
#khīṇa
6623 #apāyaduggativinipāto
6613 ##apāya
33035 ##duggati
##vinipāta
65246 sotāpanno
10608 avinipātadhammo
37876 niyato
60611 sambodhiparāyano
#sambodhiṃ
43137 #parāyano
45378 pāṇātipātī
#pāṇaṃ
2202 #atipātī
32450 diṭṭhadhammika
44618 pasavati
60329 samparāyikaṃ
27058 cetasikaṃ
40893 paṭisaṃvedayati
41052 paṭiviratassa
2901 adinnādāyī
2889 #adinnaṃ
11528 #ādāyī
21127 kāmesumicchācārī
#kāmesu
52586 #micchācārī
52577 ##micchā
##cārī
53061 musāvādī
53049 #musā
66809 #vādī
64376 surāmerayamajjapamādaṭṭhāyī
64349 #surā
53287 #meraya
50689 #majja
42686 #pamāda
29086 #ṭhāyī
64374 surāmerayamajjapamādaṭṭhānapaccayā
42688 #pamādaṭṭhāna
##pamādassa
##ṭhāna
10777 aveccappasādena
10771 #avecca
44647 #pasāda
14407 ujuppaṭipanno
#uju
40558 #paṭipanno
28961 ñāyappaṭipanno
28957 #ñāya
#paṭipanno
62384 sāmīcippaṭipanno
62378 #sāmīci
#paṭipanno
47073 purisayugāni
#purisānaṃ
54070 #yugāni
47067 purisapuggalā
13280 āhuneyyo
45959 pāhuneyyo
31723 dakkhiṇeyyo
1482 añjalikaraṇīyo
46531 puññakkhettaṃ
#puññassa
23880 #khettaṃ
8982 ariyakantehi
441 akhaṇḍehi
1077 acchiddehi
9490 asabalehi
109 akammāsehi
50077 bhujissehi
67799 viññuppasatthehi
#viññūhi
44587 #pasattha
6331 aparāmaṭṭhehi
59672 samādhisaṃvattanikehi
#samādhino
#saṃvattanika
51115 manasi karoti

SN 12.51 Parivīmaṃsanasutta

idha, bhikkhave, bhikkhu parivīmaṃsamāno parivīmaṃsati — yaṃ kho idaṃ anekavidhaṃ nānappakārakaṃ dukkhaṃ loke uppajjati jarāmaraṇaṃ; idaṃ nu kho dukkhaṃ kiṃnidānaṃ kiṃsamudayaṃ kiṃjātikaṃ kiṃpabhavaṃ? kismiṃ sati jarāmaraṇaṃ hoti, kismiṃ asati jarāmaraṇaṃ na hotīti?

so parivīmaṃsamāno evaṃ pajānāti — yaṃ kho idaṃ anekavidhaṃ nānappakārakaṃ dukkhaṃ loke uppajjati jarāmaraṇaṃ, idaṃ kho dukkhaṃ jātinidānaṃ jātisamudayaṃ jātijātikaṃ jātippabhavaṃ. jātiyā sati jarāmaraṇaṃ hoti, jātiyā asati jarāmaraṇaṃ na hotīti.

so jarāmaraṇañca pajānāti, jarāmaraṇasamudayañca pajānāti, jarāmaraṇanirodhañca pajānāti, yā ca jarāmaraṇanirodhasāruppagāminī paṭipadā tañca pajānāti, tathā paṭipanno ca hoti anudhammacārī; ayaṃ vuccati, bhikkhave, bhikkhu sabbaso sammā dukkhakkhayāya paṭipanno jarāmaraṇanirodhāya.

athāparaṃ parivīmaṃsamāno parivīmaṃsati — jāti panāyaṃ kiṃnidānā …

bhavo panāyaṃ kiṃnidāno … upādānaṃ … taṇhā … vedanā... phasso... saḷāyatanaṃ … viññāṇaṃ … saṅkhārā panime kiṃnidānā kiṃsamudayā kiṃjātikā kiṃpabhavā; kismiṃ sati saṅkhārā honti, kismiṃ asati saṅkhārā na hontīti?

so parivīmaṃsamāno evaṃ pajānāti — saṅkhārā avijjānidānā avijjāsamudayā avijjājātikā avijjāpabhavā; avijjāya sati saṅkhārā honti, avijjāya asati saṅkhārā na hontīti.

so saṅkhāre ca pajānāti, saṅkhārasamudayañca pajānāti, saṅkhāranirodhañca pajānāti, yā ca saṅkhāranirodhasāruppagāminī paṭipadā tañca pajānāti, tathā paṭipanno ca hoti anudhammacārī; ayaṃ vuccati, bhikkhave, bhikkhu sabbaso sammā dukkhakkhayāya paṭipanno saṅkhāranirodhāya.

avijjāgato yaṃ, bhikkhave, purisapuggalo puññaṃ ce saṅkhāraṃ abhisaṅkharoti, puññūpagaṃ hoti viññāṇaṃ. apuññaṃ ce saṅkhāraṃ abhisaṅkharoti, apuññūpagaṃ hoti viññāṇaṃ. āneñjaṃ ce saṅkhāraṃ abhisaṅkharoti āneñjūpagaṃ hoti viññāṇaṃ.

yato kho, bhikkhave, bhikkhuno avijjā pahīnā hoti vijjā uppannā, so avijjāvirāgā vijjuppādā neva puññābhisaṅkhāraṃ abhisaṅkharoti na apuññābhisaṅkhāraṃ abhisaṅkharoti na āneñjābhisaṅkhāraṃ abhisaṅkharoti.

anabhisaṅkharonto anabhisañcetayanto na kiñci loke upādiyati; anupādiyaṃ na paritassati, aparitassaṃ paccattaññeva parinibbāyati. khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyāti pajānāti.

so sukhaṃ ce vedanaṃ vedayati, sā aniccāti pajānāti, anajjhositāti pajānāti, anabhinanditāti pajānāti. dukkhaṃ ce vedanaṃ vedayati, sā aniccāti pajānāti, anajjhositāti pajānāti, anabhinanditāti pajānāti. adukkhamasukhaṃ ce vedanaṃ vedayati, sā aniccāti pajānāti, anajjhositāti pajānāti, anabhinanditāti pajānāti. so sukhaṃ ce vedanaṃ vedayati, visaṃyutto naṃ vedayati. dukkhaṃ ce vedanaṃ vedayati, visaṃyutto naṃ vedayati. adukkhamasukhaṃ ce vedanaṃ vedayati, visaṃyutto naṃ vedayati.

so kāyapariyantikaṃ vedanaṃ vedayamāno kāyapariyantikaṃ vedanaṃ vedayāmīti pajānāti, jīvitapariyantikaṃ vedanaṃ vedayamāno jīvitapariyantikaṃ vedanaṃ vedayāmīti pajānāti. kāyassa bhedā uddhaṃ jīvitapariyādānā idheva sabbavedayitāni anabhinanditāni sītībhavissanti, sarīrāni avasissantīti pajānāti.

seyyathāpi, bhikkhave, puriso kumbhakārapākā uṇhaṃ kumbhaṃ uddharitvā same bhūmibhāge paṭisisseyya. tatra yāyaṃ usmā sā tattheva vūpasameyya, kapallāni avasisseyyuṃ. evameva kho, bhikkhave, bhikkhu kāyapariyantikaṃ vedanaṃ vedayamāno kāyapariyantikaṃ vedanaṃ vedayāmīti pajānāti, jīvitapariyantikaṃ vedanaṃ vedayamāno jīvitapariyantikaṃ vedanaṃ vedayāmīti pajānāti. kāyassa bhedā uddhaṃ jīvitapariyādānā idheva sabbavedayitāni anabhinanditāni sītībhavissanti, sarīrāni avasissantīti pajānāti.

taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, api nu kho khīṇāsavo bhikkhu puññābhisaṅkhāraṃ vā abhisaṅkhareyya apuññābhisaṅkhāraṃ vā abhisaṅkhareyya āneñjābhisaṅkhāraṃ vā abhisaṅkhareyyāti? no hetaṃ, bhante. sabbaso vā pana saṅkhāresu asati, saṅkhāranirodhā api nu kho viññāṇaṃ paññāyethāti? no hetaṃ, bhante.

sabbaso vā pana viññāṇe asati, viññāṇanirodhā api nu kho nāmarūpaṃ paññāyethāti? no hetaṃ, bhante. sabbaso vā pana nāmarūpe asati … saḷāyatane asati ... phasse asati ... vedanāya asati ... taṇhāya asati ... upādāne … asati ... bhave asati, bhavanirodhā api nu kho jāti paññāyethāti? no hetaṃ, bhante. sabbaso vā pana jātiyā asati, jātinirodhā api nu kho jarāmaraṇaṃ paññāyethāti? no hetaṃ, bhante.

sādhu sādhu, bhikkhave, evametaṃ, bhikkhave, netaṃ aññathā. saddahatha me taṃ, bhikkhave, adhimuccatha, nikkaṅkhā ettha hotha nibbicikicchā. esevanto dukkhassāti.

44302 parivīmaṃsamāno
44300 parivīmaṃsati
5531 anekavidhaṃ
#aneka
68017 #vidha
36245 nānappakārakaṃ
#nānā
39003 #pakāra
28214 jātikaṃ
42579 pabhavaṃ
28045 jarāmaraṇanirodhasāruppagāminī
#jarāmaraṇanirodha
62546 #sāruppa
#gāmī
40558 paṭipanno
4581 anudhammacārī
4579 #anudhamma
#cārī
58980 sabbaso
2812 athāparaṃ
42304 panāyaṃ
10527 avijjānidānā
#avijjāya
37193 #nidānā
56802 saṅkhārasamudayaṃ
56790 saṅkhāranirodhasāruppagāminī
#saṅkhāranirodha
62546 #sāruppa
#gāmī
10524 avijjāgato
46564 puññūpagaṃ
#puñña
15391 #upagaṃ
6697 apuññaṃ
6703 apuññūpagaṃ
11806 āneñjaṃ
11819 āneñjūpagaṃ
10561 avijjāvirāgā
67655 vijjuppādā
46558 puññābhisaṅkhāraṃ
6702 apuññābhisaṅkhāraṃ
6697 #apuñña
#abhisaṅkhāra
11818 āneñjābhisaṅkhāraṃ
3782 anabhisaṅkharonto
3783 anabhisañcetayanto
4817 anupādiyaṃ
43463 paritassati
6358 aparitassaṃ
39317 paccattaññeva
3497 anajjhosita
3758 anabhinandita
69208 visaṃyutto
21185 kāyapariyantikaṃ
#kāya
43937 #pariyantikaṃ
70305 vedayamāno
28605 jīvitapariyantikaṃ
28594 #jīvita
#pariyantikaṃ
50270 bhedā
15236 uddhaṃ
28606 jīvitapariyādānā
#jīvitassa
43942 #pariyādāna
58996 sabbavedayitāni
3758 anabhinanditāni
63119 sītībhavissanti
63093 #sīta
61086 sarīrāni
10394 avasissanti
22443 kumbhakārapākā
22436 #kumbhakāra
#pākā
14581 uṇhaṃ
15223 uddharitvā
same
50227 bhūmibhāge
#bhūmiyā
49642 #bhāge
40927 paṭisisseyya
17119 usmā
70140 vūpasameyya
20013 kapallāni
10394 avasisseyyuṃ
58015 saddahatha
36710 nikkaṅkhā
37642 nibbicikicchā
18047 esevanto

SN 12.55 Mahārukkhasutta

upādāniyesu, bhikkhave, dhammesu assādānupassino viharato taṇhā pavaḍḍhati. taṇhāpaccayā upādānaṃ; upādānapaccayā bhavo ... pe ... evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.

seyyathāpi, bhikkhave, mahārukkho. tassa yāni ceva mūlāni adhogamāni, yāni ca tiriyaṅgamāni, sabbāni tāni uddhaṃ ojaṃ abhiharanti. evañhi so, bhikkhave, mahārukkho tadāhāro tadupādāno ciraṃ dīghamaddhānaṃ tiṭṭheyya. evameva kho, bhikkhave, upādāniyesu dhammesu assādānupassino viharato taṇhā pavaḍḍhati. taṇhāpaccayā upādānaṃ ... pe ... evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.

upādāniyesu, bhikkhave, dhammesu ādīnavānupassino viharato taṇhā nirujjhati. taṇhānirodhā upādānanirodho; upādānanirodhā bhavanirodho ... pe ... evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hoti.

seyyathāpi, bhikkhave, mahārukkho. atha puriso āgaccheyya kuddālapiṭakaṃ ādāya. so taṃ rukkhaṃ mūle chindeyya, mūlaṃ chinditvā palikhaṇeyya, palikhaṇitvā mūlāni uddhareyya antamaso usīranāḷimattānipi.

so taṃ rukkhaṃ khaṇḍākhaṇḍikaṃ chindeyya, khaṇḍākhaṇḍikaṃ chinditvā phāleyya, phāletvā sakalikaṃ sakalikaṃ kareyya, sakalikaṃ sakalikaṃ karitvā vātātape visoseyya; vātātape visosetvā agginā ḍaheyya, agginā ḍahetvā masiṃ kareyya.

masiṃ karitvā mahāvāte vā ophuṇeyya nadiyā vā sīghasotāya pavāheyya. evañhi so, bhikkhave, mahārukkho ucchinnamūlo assa tālāvatthukato anabhāvaṃkato āyatiṃ anuppādadhammo.

evameva kho, bhikkhave, upādāniyesu dhammesu ādīnavānupassino viharato taṇhā nirujjhati. taṇhānirodhā upādānanirodho; upādānanirodhā bhavanirodho ... pe ... evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotīti.

16342 upādāniyesu
10053 assādānupassino
#assāda
4774 #anupassino
44810 pavaḍḍhati
51912 mahārukkho
#mahanta
#rukkho
3419 adhogamāni
3415 #adho
#gamāni
30767 tiriyaṅgamāni
30771 #tiriyaṃ
#gamāni
15235 uddhaṃ
18459 ojaṃ
8371 abhiharanti
dīghamaddhānaṃ
30486 tiṭṭheyya
22329 kuddālapiṭakaṃ
22326 #kuddāla (ca)
45999 #piṭaka (ca)
27662 chinditvā
44491 palikhaṇeyya
44495 palikhaṇitvā
15209 uddhareyya
5672 antamaso
17095 usīranāḷimattāni
17094 #usīranāḷi
17091 ##usīra
36625 ##nāḷi
50938 #matta
23360 khaṇḍākhaṇḍikaṃ
23340 #khaṇḍa
66757 vātātape
#vāta (ca)
11454 #ātapa (ca)
69375 visoseyya
69376 visosetvā
18751 ophuṇeyya
14370 ucchinnamūlo
30349 tālāvatthukato
30323 #tāla
10273 #avatthu
#kata
4937 anuppādadhammo

SN 12.61 Assutavāsutta

assutavā, bhikkhave, puthujjano imasmiṃ cātumahābhūtikasmiṃ kāyasmiṃ nibbindeyyapi virajjeyyapi vimucceyyapi. taṃ kissa hetu? dissati, bhikkhave, imassa cātumahābhūtikassa kāyassa ācayopi apacayopi ādānampi nikkhepanampi. tasmā tatrāssutavā puthujjano nibbindeyyapi virajjeyyapi vimucceyyapi.

yañca kho etaṃ, bhikkhave, vuccati cittaṃ itipi, mano itipi, viññāṇaṃ itipi, tatrāssutavā puthujjano nālaṃ nibbindituṃ nālaṃ virajjituṃ nālaṃ vimuccituṃ. taṃ kissa hetu? dīgharattañhetaṃ, bhikkhave, assutavato puthujjanassa ajjhositaṃ mamāyitaṃ parāmaṭṭhaṃ — etaṃ mama, esohamasmi, eso me attāti. tasmā tatrāssutavā puthujjano nālaṃ nibbindituṃ nālaṃ virajjituṃ nālaṃ vimuccituṃ.

varaṃ, bhikkhave, assutavā puthujjano imaṃ cātumahābhūtikaṃ kāyaṃ attato upagaccheyya, na tveva cittaṃ. taṃ kissa hetu? dissatāyaṃ, bhikkhave, cātumahābhūtiko kāyo ekampi vassaṃ tiṭṭhamāno dvepi vassāni tiṭṭhamāno tīṇipi vassāni tiṭṭhamāno cattāripi vassāni tiṭṭhamāno pañcapi vassāni tiṭṭhamāno dasapi vassāni tiṭṭhamāno vīsatipi vassāni tiṭṭhamāno tiṃsampi vassāni tiṭṭhamāno cattārīsampi vassāni tiṭṭhamāno paññāsampi vassāni tiṭṭhamāno vassasatampi tiṭṭhamāno, bhiyyopi tiṭṭhamāno.

yañca kho etaṃ, bhikkhave, vuccati cittaṃ itipi, mano itipi, viññāṇaṃ itipi, taṃ rattiyā ca divasassa ca aññadeva uppajjati aññaṃ nirujjhati. seyyathāpi, bhikkhave, makkaṭo araññe pavane caramāno sākhaṃ gaṇhati, taṃ muñcitvā aññaṃ gaṇhati, taṃ muñcitvā aññaṃ gaṇhati; evameva kho, bhikkhave, yamidaṃ vuccati cittaṃ itipi, mano itipi, viññāṇaṃ itipi, taṃ rattiyā ca divasassa ca aññadeva uppajjati aññaṃ nirujjhati.

tatra, bhikkhave, sutavā ariyasāvako paṭiccasamuppādaṃyeva sādhukaṃ yoniso manasi karoti — iti imasmiṃ sati idaṃ hoti, imassuppādā idaṃ uppajjati; imasmiṃ asati idaṃ na hoti, imassa nirodhā idaṃ nirujjhati — yadidaṃ avijjāpaccayā saṅkhārā; saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ ... pe ... evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti. avijjāya tveva asesavirāganirodhā saṅkhāranirodho; saṅkhāranirodhā viññāṇanirodho ... pe ... evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotīti.

evaṃ passaṃ, bhikkhave, sutavā ariyasāvako rūpasmimpi nibbindati, vedanāyapi nibbindati, saññāyapi nibbindati, saṅkhāresupi nibbindati, viññāṇasmimpi nibbindati; nibbindaṃ virajjati, virāgā vimuccati, vimuttasmiṃ vimuttamiti ñāṇaṃ hoti. khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyāti pajānātīti.

26408 cātumahābhūtikasmiṃ
50152 #bhūta
11274 ācayo
6059 apacayo
11511 ādānaṃ
36825 nikkhepanaṃ
13479 itipi
36536 nālaṃ
37686 nibbindituṃ
68826 virajjituṃ
68702 vimuccituṃ
32757 dīgharattaṃ
#dīgha
54537 #rattaṃ
1437 ajjhositaṃ
51412 mamāyitaṃ
43111 parāmaṭṭhaṃ
15397 upagaccheyya
30500 tiṭṭhamāno
66530 vassāni
69937 vīsati
30908 tiṃsaṃ
26127 cattārīsaṃ
40096 paññāsaṃ
44881 pavane
24162 gaṇhati
32680 divasassa

SN 12.65 Nagarasutta

tassa mayhaṃ, bhikkhave, etadahosi — adhigato kho myāyaṃ maggo bodhāya yadidaṃ — nāmarūpanirodhā viññāṇanirodho; viññāṇanirodhā nāmarūpanirodho; nāmarūpanirodhā saḷāyatananirodho; saḷāyatananirodhā phassanirodho ... pe ... evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hoti. nirodho, nirodhoti kho me, bhikkhave, pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṃ udapādi ñāṇaṃ udapādi paññā udapādi vijjā udapādi āloko udapādi.

seyyathāpi, bhikkhave, puriso araññe pavane caramāno passeyya purāṇaṃ maggaṃ purāṇañjasaṃ pubbakehi manussehi anuyātaṃ. so tamanugaccheyya. tamanugacchanto passeyya purāṇaṃ nagaraṃ purāṇaṃ rājadhāniṃ pubbakehi manussehi ajjhāvuṭṭhaṃ ārāmasampannaṃ vanasampannaṃ pokkharaṇīsampannaṃ uddhāpavantaṃ ramaṇīyaṃ.

atha kho so, bhikkhave, puriso rañño vā rājamahāmattassa vā āroceyya — yagghe, bhante, jāneyyāsi — ahaṃ addasaṃ araññe pavane caramāno purāṇaṃ maggaṃ purāṇañjasaṃ pubbakehi manussehi anuyātaṃ tamanugacchiṃ. tamanugacchanto addasaṃ purāṇaṃ nagaraṃ purāṇaṃ rājadhāniṃ pubbakehi manussehi ajjhāvuṭṭhaṃ ārāmasampannaṃ vanasampannaṃ pokkharaṇīsampannaṃ uddhāpavantaṃ ramaṇīyaṃ. Taṃ, bhante, nagaraṃ māpehīti.

atha kho so, bhikkhave, rājā vā rājamahāmatto vā taṃ nagaraṃ māpeyya. tadassa nagaraṃ aparena samayena iddhañceva phītañca bāhujaññaṃ ākiṇṇamanussaṃ vuddhivepullappattaṃ.

evameva khvāhaṃ, bhikkhave, addasaṃ purāṇaṃ maggaṃ purāṇañjasaṃ pubbakehi sammāsambuddhehi anuyātaṃ. katamo ca so, bhikkhave, purāṇamaggo purāṇañjaso pubbakehi sammāsambuddhehi anuyāto? ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo, seyyathidaṃ — sammādiṭṭhi ... pe ... sammāsamādhi. ayaṃ kho so, bhikkhave, purāṇamaggo purāṇañjaso pubbakehi sammāsambuddhehi anuyāto.

tamanugacchiṃ; tamanugacchanto jarāmaraṇaṃ abbhaññāsiṃ; jarāmaraṇasamudayaṃ abbhaññāsiṃ; jarāmaraṇanirodhaṃ abbhaññāsiṃ; jarāmaraṇanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ abbhaññāsiṃ. tamanugacchiṃ; tamanugacchanto jātiṃ abbhaññāsiṃ ... saṅkhāre abbhaññāsiṃ; saṅkhārasamudayaṃ abbhaññāsiṃ; saṅkhāranirodhaṃ abbhaññāsiṃ; saṅkhāranirodhagāminiṃ paṭipadaṃ abbhaññāsiṃ.

tadabhiññā ācikkhiṃ bhikkhūnaṃ bhikkhunīnaṃ upāsakānaṃ upāsikānaṃ. tayidaṃ, bhikkhave, brahmacariyaṃ iddhañceva phītañca vitthārikaṃ bāhujaññaṃ puthubhūtaṃ yāva devamanussehi suppakāsitanti.

3152 adhigato
46982 purāṇañjasaṃ
#purāṇa
1486 #añjasa
46825 pubbakehi
5076 anuyātaṃ
4376 anugaccheyya
4377 anugacchanto
35405 nagaraṃ
1370 ajjhāvuṭṭhaṃ
12482 ārāmasampannaṃ
66215 vanasampannaṃ
47392 pokkharaṇīsampannaṃ
15255 uddhāpavantaṃ
54664 ramaṇīyaṃ
rājamahāmattassa
#rāja
51872 #mahāmattassa
12551 āroceyya
53471 yagghe
2973 addasaṃ
52342 māpehi
13639 iddhaṃ
47745 phītaṃ
48382 bāhujaññaṃ
11100 ākiṇṇamanussaṃ
11098 #ākiṇṇa
#manussaṃ
70102 vuddhivepullappattaṃ
70093 #vuddhi
70376 #vepulla
41851 #pattaṃ
4378 anugacchiṃ
28044 jarāmaraṇanirodhagāminiṃ
4378 anugacchiṃ
7681 abhiññā
11337 ācikkhiṃ
49901 bhikkhunīnaṃ
16430 upāsikānaṃ
64127 suppakāsitaṃ

SN 12.66 Sammasasutta

evaṃ me sutaṃ — ekaṃ samayaṃ bhagavā kurūsu viharati kammāsadhammaṃ nāma kurūnaṃ nigamo. tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi — bhikkhavoti. bhadanteti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. bhagavā etadavoca

sammasatha no tumhe, bhikkhave, antaraṃ sammasanti. evaṃ vutte, aññataro bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca — ahaṃ kho, bhante, sammasāmi antaraṃ sammasanti. yathā kathaṃ pana tvaṃ, bhikkhu, sammasasi antaraṃ sammasanti? atha kho so bhikkhu byākāsi. yathā so bhikkhu byākāsi na so bhikkhu bhagavato cittaṃ ārādhesi.

evaṃ vutte, āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca — etassa, bhagavā, kālo; etassa, sugata, kālo; yaṃ bhagavā antaraṃ sammasaṃ bhāseyya. bhagavato sutvā bhikkhū dhāressantīti. tenahānanda, suṇātha, sādhukaṃ manasi karotha; bhāsissāmīti. evaṃ, bhanteti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. bhagavā etadavoca

idha, bhikkhave, bhikkhu sammasamāno sammasati antaraṃ sammasaṃ yaṃ kho idaṃ anekavidhaṃ nānappakārakaṃ dukkhaṃ loke uppajjati jarāmaraṇaṃ. idaṃ kho dukkhaṃ kiṃnidānaṃ kiṃsamudayaṃ kiṃjātikaṃ kiṃpabhavaṃ, kismiṃ sati jarāmaraṇaṃ hoti, kismiṃ asati jarāmaraṇaṃ na hotīti?

so sammasamāno evaṃ jānāti — yaṃ kho idaṃ anekavidhaṃ nānappakārakaṃ dukkhaṃ loke uppajjati jarāmaraṇaṃ. idaṃ kho dukkhaṃ upadhinidānaṃ upadhisamudayaṃ upadhijātikaṃ upadhipabhavaṃ, upadhismiṃ sati jarāmaraṇaṃ hoti, upadhismiṃ asati jarāmaraṇaṃ na hotīti.

so jarāmaraṇañca pajānāti jarāmaraṇasamudayañca pajānāti jarāmaraṇanirodhañca pajānāti yā ca jarāmaraṇanirodhasāruppagāminī paṭipadā tañca pajānāti. tathāpaṭipanno ca hoti anudhammacārī. ayaṃ vuccati, bhikkhave, bhikkhu sabbaso sammā dukkhakkhayāya paṭipanno jarāmaraṇanirodhāya.

athāparaṃ sammasamāno sammasati antaraṃ sammasaṃ — upadhi panāyaṃ kiṃnidāno kiṃsamudayo kiṃjātiko kiṃpabhavo, kismiṃ sati upadhi hoti, kismiṃ asati upadhi na hotīti?

so sammasamāno evaṃ jānāti — upadhi taṇhānidāno taṇhāsamudayo taṇhājātiko taṇhāpabhavo, taṇhāya sati upadhi hoti, taṇhāya asati upadhi na hotīti.

so upadhiñca pajānāti upadhisamudayañca pajānāti upadhinirodhañca pajānāti yā ca upadhinirodhasāruppagāminī paṭipadā tañca pajānāti. tathā paṭipanno ca hoti anudhammacārī. ayaṃ vuccati, bhikkhave, bhikkhu sabbaso sammā dukkhakkhayāya paṭipanno upadhinirodhāya.

athāparaṃ sammasamāno sammasati antaraṃ sammasaṃ — taṇhā panāyaṃ kattha uppajjamānā uppajjati, kattha nivisamānā nivisatīti?

so sammasamāno evaṃ jānāti — yaṃ kho loke piyarūpaṃ sātarūpaṃ etthesā taṇhā uppajjamānā uppajjati, ettha nivisamānā nivisati.

kiñca loke piyarūpaṃ sātarūpaṃ? cakkhuṃ loke piyarūpaṃ, sātarūpaṃ. etthesā taṇhā uppajjamānā uppajjati, ettha nivisamānā nivisati. sotaṃ loke piyarūpaṃ sātarūpaṃ ... pe ... ghānaṃ loke piyarūpaṃ sātarūpaṃ... jivhā loke piyarūpaṃ sātarūpaṃ... kāyo loke piyarūpaṃ sātarūpaṃ... mano loke piyarūpaṃ sātarūpaṃ etthesā taṇhā uppajjamānā uppajjati ettha nivisamānā nivisati.

ye hi keci, bhikkhave, atītamaddhānaṃ samaṇā vā brāhmaṇā vā yaṃ loke piyarūpaṃ sātarūpaṃ taṃ niccato addakkhuṃ sukhato addakkhuṃ attato addakkhuṃ ārogyato addakkhuṃ khemato addakkhuṃ. te taṇhaṃ vaḍḍhesuṃ. ye taṇhaṃ vaḍḍhesuṃ te upadhiṃ vaḍḍhesuṃ. ye upadhiṃ vaḍḍhesuṃ te dukkhaṃ vaḍḍhesuṃ. ye dukkhaṃ vaḍḍhesuṃ te na parimucciṃsu jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi, na parimucciṃsu dukkhasmāti vadāmi.

yepi hi keci, bhikkhave, anāgatamaddhānaṃ samaṇā vā brāhmaṇā vā yaṃ loke piyarūpaṃ sātarūpaṃ taṃ niccato dakkhissanti sukhato dakkhissanti attato dakkhissanti ārogyato dakkhissanti khemato dakkhissanti. te taṇhaṃ vaḍḍhissanti. ye taṇhaṃ vaḍḍhissanti te upadhiṃ vaḍḍhissanti. ye upadhiṃ vaḍḍhissanti te dukkhaṃ vaḍḍhissanti. ye dukkhaṃ vaḍḍhissanti te na parimuccissanti jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi, na parimuccissanti dukkhasmāti vadāmi.

yepi hi keci, bhikkhave, etarahi samaṇā vā brāhmaṇā vā yaṃ loke piyarūpaṃ sātarūpaṃ taṃ niccato passanti sukhato passanti attato passanti ārogyato passanti khemato passanti. te taṇhaṃ vaḍḍhenti. ye taṇhaṃ vaḍḍhenti te upadhiṃ vaḍḍhenti. ye upadhiṃ vaḍḍhenti te dukkhaṃ vaḍḍhenti. ye dukkhaṃ vaḍḍhenti te na parimuccanti jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi, na parimuccanti dukkhasmāti vadāmi.

seyyathāpi, bhikkhave, āpānīyakaṃso vaṇṇasampanno gandhasampanno rasasampanno. so ca kho visena saṃsaṭṭho. atha puriso āgaccheyya ghammābhitatto ghammapareto kilanto tasito pipāsito. tamenaṃ evaṃ vadeyyuṃ

ayaṃ te, ambho purisa, āpānīyakaṃso vaṇṇasampanno gandhasampanno rasasampanno; so ca kho visena saṃsaṭṭho. sace ākaṅkhasi piva. pivato hi kho taṃ chādessati vaṇṇenapi gandhenapi rasenapi, pivitvā ca pana tatonidānaṃ maraṇaṃ vā nigacchasi maraṇamattaṃ vā dukkhanti. so taṃ āpānīyakaṃsaṃ sahasā appaṭisaṅkhā piveyya, nappaṭinissajjeyya. so tatonidānaṃ maraṇaṃ vā nigaccheyya maraṇamattaṃ vā dukkhaṃ.

evameva kho, bhikkhave, ye hi keci atītamaddhānaṃ samaṇā vā brāhmaṇā vā yaṃ loke piyarūpaṃ ... pe ... anāgatamaddhānaṃ ... pe ... etarahi samaṇā vā brāhmaṇā vā yaṃ loke piyarūpaṃ sātarūpaṃ taṃ niccato passanti sukhato passanti attato passanti ārogyato passanti khemato passanti, te taṇhaṃ vaḍḍhenti. ye taṇhaṃ vaḍḍhenti te upadhiṃ vaḍḍhenti. ye upadhiṃ vaḍḍhenti te dukkhaṃ vaḍḍhenti. ye dukkhaṃ vaḍḍhenti te na parimuccanti jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi, na parimuccanti dukkhasmāti vadāmi.

ye ca kho keci, bhikkhave, atītamaddhānaṃ samaṇā vā brāhmaṇā vā yaṃ loke piyarūpaṃ sātarūpaṃ taṃ aniccato addakkhuṃ dukkhato addakkhuṃ anattato addakkhuṃ rogato addakkhuṃ bhayato addakkhuṃ, te taṇhaṃ pajahiṃsu. ye taṇhaṃ pajahiṃsu te upadhiṃ pajahiṃsu. ye upadhiṃ pajahiṃsu te dukkhaṃ pajahiṃsu. ye dukkhaṃ pajahiṃsu te parimucciṃsu jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi, parimucciṃsu dukkhasmāti vadāmi.

yepi hi keci, bhikkhave, anāgatamaddhānaṃ samaṇā vā brāhmaṇā vā yaṃ loke piyarūpaṃ sātarūpaṃ taṃ aniccato dakkhissanti dukkhato dakkhissanti anattato dakkhissanti rogato dakkhissanti bhayato dakkhissanti, te taṇhaṃ pajahissanti. ye taṇhaṃ pajahissanti ... pe ... parimuccissanti dukkhasmāti vadāmi.

yepi hi keci, bhikkhave, etarahi samaṇā vā brāhmaṇā vā yaṃ loke piyarūpaṃ sātarūpaṃ taṃ aniccato passanti dukkhato passanti anattato passanti rogato passanti bhayato passanti, te taṇhaṃ pajahanti. … parimuccanti dukkhasmāti vadāmi.

seyyathāpi, bhikkhave, āpānīyakaṃso vaṇṇasampanno gandhasampanno rasasampanno. so ca kho visena saṃsaṭṭho. atha puriso āgaccheyya ghammābhitatto ghammapareto kilanto tasito pipāsito. tamenaṃ evaṃ vadeyyuṃ

ayaṃ te, ambho purisa, āpānīyakaṃso vaṇṇasampanno gandhasampanno rasasampanno so ca kho visena saṃsaṭṭho. sace ākaṅkhasi piva. pivato hi kho taṃ chādessati vaṇṇenapi gandhenapi rasenapi; pivitvā ca pana tatonidānaṃ maraṇaṃ vā nigacchasi maraṇamattaṃ vā dukkhanti.

atha kho, bhikkhave, tassa purisassa evamassa — sakkā kho me ayaṃ surāpipāsitā pānīyena vā vinetuṃ dadhimaṇḍakena vā vinetuṃ bhaṭṭhaloṇikāya vā vinetuṃ loṇasovīrakena vā vinetuṃ, na tvevāhaṃ taṃ piveyyaṃ, yaṃ mama assa dīgharattaṃ hitāya sukhāyāti. so taṃ āpānīyakaṃsaṃ paṭisaṅkhā na piveyya, paṭinissajjeyya. so tatonidānaṃ na maraṇaṃ vā nigaccheyya maraṇamattaṃ vā dukkhaṃ.

evameva kho, bhikkhave, ye hi keci atītamaddhānaṃ samaṇā vā brāhmaṇā vā … anāgatamaddhānaṃ … etarahi samaṇā vā brāhmaṇā vā yaṃ loke piyarūpaṃ sātarūpaṃ taṃ aniccato passanti dukkhato passanti anattato passanti rogato passanti bhayato passanti, te taṇhaṃ pajahanti. ye taṇhaṃ pajahanti te upadhiṃ pajahanti. ye upadhiṃ pajahanti te dukkhaṃ pajahanti. ye dukkhaṃ pajahanti te parimuccanti jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi, parimuccanti dukkhasmāti vadāmīti.

22524 kurūsu
20396 kammāsadhammaṃ
60772 sammasatha
60771 sammasaṃ
5675 antaraṃ
48801 byākāsi
12458 ārādhesi
5531 anekavidhaṃ
#aneka
68017 #vidha
36245 nānappakārakaṃ
15688 upadhinidānaṃ
15683 #upadhino
37193 #nidānaṃ
15699 upadhisamudayaṃ
15686 upadhijātikaṃ
28214 #jātika
15695 upadhipabhavaṃ
42578 #pabhavaṃ
28048 jarāmaraṇasamudayaṃ
28045 jarāmaraṇanirodhasāruppagāminī
62546 #sāruppa
4581 anudhammacārī
4579 #anudhamma
29372 taṇhānidāno
29400 taṇhāsamudayo
29361 taṇhājātiko
29380 taṇhāpabhavo
15699 upadhisamudayaṃ
15690 upadhinirodhaṃ
15691 upadhinirodhasāruppagāminī
2812 athāparaṃ
42304 panāyaṃ
38456 nivisamānā
62148 sātarūpaṃ
62135 #sāta
12528 ārogyato
23935 khemato
65832 vaḍḍhissanti
65863 vaḍḍhenti
11941 āpānīyakaṃso
11940 #āpānīya
20867 #kaṃsa
65937 vaṇṇasampanno
65895 #vaṇṇena
#sampanno
24349 gandhasampanno
54723 rasasampanno
69097 visena
61734 saṃsaṭṭho
25528 ghammābhitatto
25522 #ghammena
7716 #abhitatto
25527 ghammapareto
44404 #pareto
30143 tasito
46156 pipāsito
46294 piva
27591 chādessati
46303 pivitvā
36842 nigacchasi
51464 maraṇamattaṃ
50938 #mattaṃ
61424 sahasā
6844 appaṭisaṅkhā
35718 nappaṭinissajjeyya
39689 pajahiṃsu
55355 rogato
49443 bhayato
64367 surāpipāsitā
64349 #surā
46156 #pipāsitā
45560 pānīyena
68252 vinetuṃ
31861 dadhimaṇḍakena
49225 bhaṭṭhaloṇikāya
49222 #bhaṭṭha
56092 #loṇikāya
56091 loṇasovīrakena
56077 #loṇa
65430 #sovīrakena
32757 dīgharattaṃ
71233 hitāya
63559 sukhāyā

← Saḷāyatana Saṃyutta (SN 35) | index | Feedback | Satipaṭṭhāna Saṃyutta (SN 47) →